Anne Lacaton & Jean-Philippe Vassal — Nội Thất Không Phá, Chỉ Mở Rộng

Triết Lý Cốt Lõi: Sự Hào Phóng Trong Không Gian Sống

Anne Lacaton và Jean-Philippe Vassal không chỉ là những kiến trúc sư, họ là những nhà nhân văn học của không gian sống. Khi nhận giải thưởng Pritzker danh giá vào năm 2021, họ đã mang đến một thông điệp chấn động giới kiến trúc toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực thiết kế nội thất và cải tạo đô thị: "Không bao giờ phá dỡ, không bao giờ loại bỏ hay thay thế, luôn luôn thêm vào, chuyển đổi và tái sử dụng." Triết lý này, thoạt nghe có vẻ đơn giản, thực chất là một cuộc cách mạng trong tư duy thiết kế nội thất, thách thức trực tiếp vào thói quen "đập đi xây lại" vốn đã ăn sâu vào tiềm thức của ngành xây dựng và gia chủ.

Trong bối cảnh thiết kế nội thất truyền thống, chúng ta thường mặc định rằng để có một không gian đẹp hơn, tiện nghi hơn, chúng ta cần phải loại bỏ cái cũ. Chúng ta phá tường, đập sàn, thay thế hệ thống cửa và phủ lên đó những lớp vật liệu hoàn thiện mới đắt tiền. Tuy nhiên, Lacaton và Vassal chứng minh rằng giá trị thực sự của nội thất không nằm ở sự hào nhoáng của vật liệu hay sự phức tạp của các chi tiết trang trí, mà nằm ở sự hào phóng của không gian. Đối với họ, một căn phòng rộng rãi, tràn ngập ánh sáng tự nhiên và có khả năng thích ứng với nhiều nhu cầu khác nhau của con người quý giá hơn gấp ngàn lần một căn phòng nhỏ hẹp được ốp đá marble hay gỗ quý.

Phương châm "Nội thất không phá, chỉ mở rộng" của cặp đôi người Pháp này không chỉ là một giải pháp kỹ thuật mà còn là một tuyên ngôn về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Họ tin rằng kiến trúc sư có nhiệm vụ bảo vệ những gì đã tồn tại, bởi vì trong mỗi công trình cũ đều chứa đựng ký ức, lịch sử và một nguồn năng lượng tiềm tàng (embodied energy) khổng lồ đã được đầu tư để tạo ra nó. Việc phá dỡ một tòa nhà để xây mới không chỉ lãng phí tài nguyên mà còn xóa bỏ đi cơ hội để cải thiện chất lượng sống cho cộng đồng hiện hữu một cách nhanh chóng và kinh tế nhất.

"Kiến trúc là công cụ để phục vụ con người, để giải phóng con người, để mang lại niềm vui. Chúng tôi không muốn tạo ra những biểu tượng, chúng tôi muốn tạo ra những nơi chốn để sống." — Anne Lacaton & Jean-Philippe Vassal.

Trong bài viết chi tiết này, chúng ta sẽ đi sâu phân tích cách thức mà Lacaton và Vassal áp dụng triết lý này vào thiết kế nội thất, biến những không gian chật chội, tối tăm thành những "cung điện" của ánh sáng và sự tự do mà không cần động chạm đến kết cấu chịu lực cũ hay phá bỏ đi hồn cốt của công trình ban đầu.

Tư Duy "Cộng Thêm" Thay Vì "Trừ Bỏ" Trong Cải Tạo

Để hiểu rõ về thiết kế nội thất theo phong cách Lacaton & Vassal, trước hết cần nắm vững tư duy "Cộng thêm" (Addition). Trong hầu hết các dự án cải tạo nội thất thông thường, quy trình bắt đầu bằng việc khảo sát hiện trạng và lên kế hoạch phá dỡ (demolition plan). Kiến trúc sư và gia chủ thường nhìn vào những bức tường cũ và thấy chúng là rào cản. Họ muốn knocking down walls để mở thông phòng khách và bếp, hoặc để nới rộng phòng ngủ.

Ngược lại, Lacaton và Vassal nhìn vào hiện trạng và hỏi: "Chúng ta có thể thêm gì vào đây?". Câu trả lời thường nằm ở việc mở rộng ranh giới của ngôi nhà ra phía ngoài, hoặc thêm vào các lớp không gian đệm (buffer zones). Thay vì phá tường ngoài để làm cửa kính lớn (vốn làm giảm khả năng cách nhiệt và an ninh), họ giữ nguyên bức tường cũ và xây thêm một lớp vỏ bọc mới phía ngoài. Lớp vỏ này chính là chìa khóa cho sự biến đổi nội thất thần kỳ.

Việc "chỉ mở rộng" mang lại lợi ích kép cho thiết kế nội thất. Thứ nhất, nó giữ nguyên vẹn kết cấu và mặt bằng công năng cũ, giúp giảm thiểu thời gian thi công và chi phí phát sinh do xử lý kết cấu. Thứ hai, và quan trọng hơn, nó tạo ra một vùng không gian mới hoàn toàn mà không xâm phạm vào không gian cũ. Không gian mới này thường được thiết kế linh hoạt, có thể đóng hoặc mở tùy theo thời tiết và nhu cầu sử dụng, từ đó làm tăng diện tích sử dụng thực tế lên đáng kể.

Một ví dụ điển hình cho tư duy này là cách họ xử lý các ban công. Trong thiết kế truyền thống, ban công thường là một khoảng hẹp, chỉ đủ để phơi đồ hoặc đặt một chậu cây nhỏ, và thường bị ngăn cách với nội thất bằng cửa đi và tường đặc. Lacaton và Vassal biến ban công thành một phần mở rộng của phòng khách. Họ thay thế lan can thấp bằng các tấm kính hoặc polycarbonate cao từ sàn lên trần, tạo thành một "vườn mùa đông" (winter garden). Kết quả là, diện tích phòng khách tăng gấp đôi, ánh sáng tràn vào sâu hơn, và gia chủ có thêm một không gian để thư giãn, đọc sách hoặc làm vườn ngay trong căn hộ của mình mà không cần phá bỏ bất kỳ bức tường chịu lực nào của tòa nhà cũ.

Lợi Ích Kinh Tế Và Sinh Thái Của Việc Giữ Lại

Việc không phá dỡ không chỉ là vấn đề tình cảm hay thẩm mỹ, mà còn là bài toán kinh tế và sinh thái học chính xác. Khi một công trình bị phá bỏ, lượng rác thải xây dựng sinh ra là khổng lồ. Quá trình vận chuyển rác thải và sản xuất vật liệu mới để xây dựng lại tiêu tốn một lượng năng lượng và carbon footprint rất lớn. Bằng cách giữ lại khung xương của tòa nhà và chỉ "may thêm áo mới" hoặc "nới rộng tay áo", Lacaton và Vassal đã chứng minh rằng chúng ta có thể đạt được chất lượng sống tương đương, thậm chí tốt hơn, với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với xây mới.

Trong thiết kế nội thất, điều này đồng nghĩa với việc ngân sách dành cho việc phá dỡ và xử lý nền móng có thể được chuyển hướng sang việc đầu tư cho các hệ thống cửa trượt chất lượng cao, hệ thống thông gió tự nhiên hoặc các vật liệu hoàn thiện bền vững. Gia chủ không phải trả tiền cho việc "phá đi" mà trả tiền cho việc "sáng tạo thêm".

Kiến Tạo Không Gian Đệm: Vườn Mùa Đông Và Sự Kết Nối Thiên Nhiên

Yếu tố quan trọng nhất, mang tính biểu tượng nhất trong các thiết kế nội thất của Lacaton và Vassal chính là khái niệm "Vườn mùa đông" (Winter Garden) hoặc không gian đệm. Đây không đơn thuần là một ban công kính, mà là một chiến lược thiết kế nội thất tinh vi nhằm điều hòa vi khí hậu và mở rộng tầm nhìn.

Trong các dự án nhà ở xã hội hoặc nhà phố cải tạo, không gian sống thường bị giới hạn bởi bốn bức tường kín mít. Ánh sáng tự nhiên chỉ có thể len lỏi qua các ô cửa sổ nhỏ, khiến nội thất luôn trong tình trạng thiếu sáng và bí bách. Giải pháp của Lacaton và Vassal là bao bọc toàn bộ hoặc một phần mặt tiền của ngôi nhà bằng một lớp vỏ trong suốt hoặc bán trong suốt.

Đặc Điểm Kỹ Thuật Của Không Gian Đệm

• Vật liệu bao che: Họ thường sử dụng tấm polycarbonate sóng hoặc tấm kính cường lực lớn. Polycarbonate được ưa chuộng vì khả năng khuếch tán ánh sáng mềm mại, tránh gây chói lóa trực tiếp vào nội thất, đồng thời có khả năng cách nhiệt tốt và giá thành hợp lý hơn kính.
• Hệ thống cửa trượt: Thay vì cửa mở quay chiếm diện tích, họ sử dụng hệ thống cửa trượt lớn, có thể trượt hoàn toàn vào các hộc tường hoặc xếp lại. Điều này cho phép xóa nhòa hoàn toàn ranh giới giữa không gian trong nhà (phòng khách, phòng ngủ) và không gian đệm (vườn mùa đông).
• Thông gió chéo: Thiết kế này tạo điều kiện tối ưu cho thông gió tự nhiên. Khi mở cửa, gió từ bên ngoài đi qua lớp không gian đệm, làm mát lớp vỏ bọc trước khi vào nhà, hoặc ngược lại, giúp đẩy khí nóng từ trong nhà ra ngoài nhanh chóng.

Về mặt trải nghiệm nội thất, không gian đệm này hoạt động như một "phòng khách thứ hai". Vào những ngày nắng đẹp mùa xuân hay thu, gia chủ có thể kéo mở toàn bộ cửa, biến phòng khách và vườn mùa đông thành một không gian thống nhất rộng lớn. Vào mùa đông lạnh giá hoặc mùa hè nắng gắt, họ có thể đóng cửa lại, tạo thành một lớp cách nhiệt hiệu quả, giữ cho nhiệt độ trong nhà ổn định. Cây cối có thể được trồng ngay trong lớp không gian đệm này, mang thiên nhiên vào sâu trong cấu trúc nhà ở mà không lo ảnh hưởng đến nội thất gỗ hay thảm trải sàn bên trong do mưa nắng.

Chiến lược này đặc biệt hiệu quả trong việc cải tạo các tòa nhà chung cư cũ kỹ. Thay vì cơi nới trái phép hay cải tạo nhỏ lẻ từng căn hộ gây mất mỹ quan và kết cấu, việc thêm một lớp "áo giáp" bằng kính/polycarbonate cho toàn bộ mặt tiền tòa nhà không chỉ nâng tầm giá trị thẩm mỹ của công trình mà còn cải thiện đáng kể chất lượng sống bên trong từng căn hộ. Mỗi cư dân đều có thêm từ 3 đến 5 mét vuông không gian sinh hoạt mới, tràn ngập ánh sáng và cây xanh.

Sự Hào Phóng Về Thể Tích: Trần Cao Và Không Gian Mở

Một trong những đóng góp lớn nhất của Lacaton và Vassal cho thiết kế nội thất hiện đại là việc tái định nghĩa về sự "giàu có" trong không gian sống. Trong khi thị trường bất động sản thường đo lường giá trị bằng mét vuông sàn (diện tích sử dụng), hai kiến trúc sư này lại đề cao mét khối (thể tích không gian). Họ tin rằng cảm giác thoải mái, sang trọng và tự do của con người đến từ chiều cao và sự thoáng đãng của không gian nhiều hơn là từ diện tích mặt bằng.

Triết Lý Trần Double-Height (Hai Tầng)

Trong nhiều dự án nhà ở của mình, như nhà Latapie hay các căn hộ trong khu Grand Parc Bordeaux, họ thường thiết kế không gian sinh hoạt chung (phòng khách) với chiều cao trần gấp đôi (double-height). Nếu một tầng nhà thông thường cao 2.8m, thì phòng khách có thể cao tới 5.6m hoặc hơn.

Việc tạo ra trần cao trong thiết kế nội thất mang lại những lợi ích tâm lý và vật lý rõ rệt:

• Ánh sáng tự nhiên: Trần cao cho phép lắp đặt các cửa sổ lớn từ sàn lên trần, hoặc các dải cửa sổ cao, giúp ánh sáng đi sâu vào nhà hơn, chiếu sáng cả những góc khuất mà trần thấp không thể với tới.
• Lưu thông không khí: Không khí nóng thường bốc lên cao. Với trần double-height, khí nóng sẽ tích tụ ở phía trên, giữ cho vùng sinh hoạt của con người ở phía dưới luôn mát mẻ. Hiệu ứng ống khói giúp tăng cường đối lưu không khí tự nhiên.
• Cảm giác thị giác: Một không gian cao tạo cảm giác rộng hơn thực tế. Nó giải phóng tâm trí con người khỏi cảm giác bị đè nén, tù túng thường thấy trong các căn hộ chung cư tiêu chuẩn.

Trong thiết kế nội thất, việc sử dụng trần cao đòi hỏi sự tinh tế trong cách bài trí. Lacaton và Vassal thường giữ cho không gian này tối giản. Họ không treo đèn chùm cầu kỳ hay trang trí trần phức tạp. Thay vào đó, họ để lộ kết cấu, để ánh sáng tự nhiên làm nhiệm vụ trang trí. Các vật dụng nội thất thường có tỷ lệ thấp để nhấn mạnh vào chiều cao của không gian. Một chiếc ghế sofa thấp, một kệ sách ngang tầm mắt sẽ làm nổi bật sự vươn cao của bức tường và cửa sổ.

Đặc biệt, trong các dự án cải tạo, họ thường tận dụng các không gian chết như gầm cầu thang hay các khoảng thông tầng cũ để tạo ra các không gian double-height này. Việc thông tầng giữa các khu vực chức năng (ví dụ: thông giữa phòng khách và khu vực ăn uống) giúp tạo ra sự liên kết thị giác, khiến ngôi nhà dù diện tích không quá lớn vẫn cảm thấy vô cùng rộng rãi và kết nối.

Vật Liệu Thô Mộc Và Tính Trung Thực Trong Hoàn Thiện

Phong cách thiết kế nội thất của Lacaton và Vassal đi ngược lại với xu hướng "hoàn thiện kỹ lưỡng" (over-finishing) thường thấy trong các dự án cao cấp. Họ không che giấu kết cấu, không cố gắng làm cho bê tông trông giống gỗ, hay làm cho nhựa trông giống đá. Triết lý của họ là "tính trung thực của vật liệu" (material honesty).

Sử Dụng Vật Liệu Công Nghiệp Trong Nội Thất

Họ mạnh dạn đưa các vật liệu công nghiệp, vốn thường bị coi là "rẻ tiền" hoặc "thô kệch" vào không gian sống. Bê tông trần, sàn epoxy, tường thạch cao chưa sơn, và đặc biệt là tấm polycarbonate, trở thành những nhân vật chính trong thiết kế nội thất của họ.

• Bê tông và Kết cấu lộ thiên: Thay vì ốp trần thạch cao để giấu hệ thống điện nước hay dầm cột, họ thường để lộ chúng. Điều này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn tạo ra một vẻ đẹp mộc mạc, khỏe khoắn. Trong thiết kế nội thất, điều này đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng về đường đi của hệ thống kỹ thuật để chúng trở thành một phần của trang trí thay vì sự lộn xộn.
• Polycarbonate: Đây là vật liệu signature của cặp đôi. Trong nội thất, họ dùng polycarbonate để làm vách ngăn phòng, trần lấy sáng, hoặc mặt bàn. Khả năng truyền sáng nhưng làm mờ hình ảnh của polycarbonate tạo ra những hiệu ứng ánh sáng huyền ảo, mềm mại, phân chia không gian mà không làm mất đi sự kết nối.
• Gỗ và Kim loại cơ bản: Khi sử dụng gỗ, họ thường chọn các loại gỗ công nghiệp hoặc gỗ tự nhiên ở dạng thô, không sơn phủ bóng loáng. Kim loại thường là thép đen hoặc nhôm xước, không mạ crom bóng bẩy.

Tại sao lại chọn vật liệu thô? Câu trả lời nằm ở tính bền vững và khả năng thích ứng. Vật liệu công nghiệp thường bền bỉ, dễ bảo trì và dễ thay thế. Quan trọng hơn, một không gian với vật liệu thô tạo ra một "khung nền" trung tính. Nó không áp đặt phong cách lên gia chủ. Một bức tường bê tông xám có thể làm nền hoàn hảo cho một bộ sofa màu sắc rực rỡ, hoặc một bức tranh nghệ thuật đương đại. Nó trao quyền cho người sử dụng tự do trang trí và cá nhân hóa không gian sống của mình theo thời gian.

Trong bối cảnh Việt Nam, nơi mà quan niệm "nhà phải sơn phết đẹp đẽ, ốp lát sang trọng" mới là nhà tốt, triết lý này là một thách thức lớn. Tuy nhiên, xu hướng thiết kế Industrial (Công nghiệp) hay Minimalist (Tối giản) đang dần được đón nhận cho thấy sự thay đổi trong thị hiếu. Lacaton và Vassal đã đi trước thời đại khi chứng minh rằng sự sang trọng thực sự đến từ không gian và ánh sáng, chứ không phải từ lớp sơn phủ.

Tính Linh Hoạt: Nội Thất Như Một "Chiếc Vỏ" Cho Cuộc Sống

Một nguyên tắc vàng trong thiết kế của Lacaton và Vassal là: Không gian phải phục vụ con người, không phải con người phục vụ không gian. Điều này dẫn đến khái niệm về tính linh hoạt (flexibility) và sự không xác định (indeterminacy) trong thiết kế nội thất.

Họ thường tránh thiết kế các phòng với chức năng cố định cứng nhắc. Một căn phòng hôm nay có thể là phòng ngủ, ngày mai có thể trở thành phòng làm việc, và tuần sau có thể là phòng chơi cho trẻ em. Để làm được điều này, họ hạn chế tối đa việc xây dựng các vách ngăn cố định. Thay vào đó, họ sử dụng các giải pháp phân chia không gian linh hoạt:

Các Giải Pháp Phân Chia Không Gian Linh Hoạt

1. Vách ngăn di động: Sử dụng các tấm vách lớn có bánh xe hoặc hệ ray trượt trên trần. Gia chủ có thể đóng lại để tạo sự riêng tư khi cần ngủ hoặc làm việc, và mở ra để thông thoáng không gian khi tiếp khách.
2. Nội thất đa năng: Giường ngủ có thể được thiết kế dạng tủ âm tường (Murphy bed) để biến phòng ngủ thành phòng tập yoga vào ban ngày. Các kệ sách có thể đóng vai trò như vách ngăn phòng.
3. Khu vực không xác định: Họ thường thiết kế những khoảng không gian trống (void) lớn, không định nghĩa trước công năng. Đó có thể là một hành lang rộng thành một chỗ ngồi đọc sách, hay một góc thừa thành nơi trưng bày đồ sưu tập.

Triết lý này đặc biệt phù hợp với cuộc sống hiện đại, nơi nhu cầu của con người thay đổi liên tục. Một gia đình trẻ mới cưới cần không gian khác với khi họ có con nhỏ, và lại càng khác khi con cái trưởng thành và rời đi. Một ngôi nhà cứng nhắc sẽ trở nên lỗi thời và chật chội theo thời gian. Một ngôi nhà linh hoạt theo phong cách Lacaton & Vassal sẽ "lớn lên" cùng gia chủ, thích ứng với mọi giai đoạn của cuộc đời mà không cần phải đập đi xây lại.

Họ tin rằng kiến trúc sư chỉ nên thiết kế "khung xương" và "hệ tuần hoàn" (ánh sáng, gió) của ngôi nhà. Phần "thịt" và "linh hồn" (cách bài trí, màu sắc, công năng chi tiết) nên để chính người sử dụng tự quyết định. Điều này tôn trọng quyền tự do và cá tính của gia chủ, biến ngôi nhà thành một tác phẩm nghệ thuật sống động, luôn biến đổi chứ không phải một bảo tàng tĩnh tại.

Nghiên Cứu Điển Hình: Dự Án Grand Parc Bordeaux

Để minh chứng rõ ràng nhất cho triết lý "Không phá, chỉ mở rộng", chúng ta không thể không nhắc đến dự án cải tạo 530 căn hộ xã hội tại khu Grand Parc ở Bordeaux, Pháp. Đây được xem là kiệt tác thể hiện đầy đủ nhất tư duy thiết kế nội thất và kiến trúc của Anne Lacaton và Jean-Philippe Vassal (kết hợp với Frédéric Druot và Christophe Hutin).

Bối Cảnh Và Thách Thức

Khu nhà này được xây dựng vào những năm 1960, gồm 3 tòa tháp cao tầng. Theo quy hoạch đô thị thông thường thời bấy giờ, các tòa nhà cũ kỹ, xuống cấp như vậy thường bị chỉ định phá dỡ để xây mới. Tuy nhiên, việc phá dỡ 530 căn hộ sẽ dẫn đến việc di dời hàng ngàn cư dân, phá vỡ kết cấu cộng đồng và tốn kém chi phí khổng lồ. Chính quyền và cư dân rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Giải Pháp Thiết Kế Nội Thất Đột Phá

Lacaton và Vassal đã đưa ra một giải pháp không tưởng: Giữ nguyên toàn bộ kết cấu bê tông cốt thép của 3 tòa tháp. Không một bức tường nào bị đập bỏ. Thay vào đó, họ "bọc" thêm một lớp vỏ mới cho mỗi căn hộ.

• Mở rộng diện tích: Mỗi căn hộ được thêm vào một không gian đệm rộng 3.8 mét chạy dọc theo mặt tiền. Không gian này được bao bọc bởi kính và polycarbonate, biến các ban công cũ kỹ thành những "vườn mùa đông" sang trọng.
• Cải tạo nội thất bên trong: Bên trong căn hộ cũ, họ phá bỏ các vách ngăn nhỏ chia cắt không gian (nhưng không động vào kết cấu chịu lực), gộp các phòng nhỏ thành các không gian mở rộng rãi hơn. Họ lắp đặt hệ thống cửa trượt lớn nối liền phòng khách với vườn mùa đông mới.
• Cập nhật tiện nghi: Hệ thống thông gió, cách nhiệt và ánh sáng được nâng cấp toàn diện thông qua lớp vỏ mới này.

Kết Quả Và Tác Động

Kết quả là một phép màu trong thiết kế nội thất và đô thị. Diện tích trung bình của mỗi căn hộ tăng từ 50m2 lên gần 80m2 hoặc hơn. Những căn hộ từng tối tăm, ẩm thấp nay tràn ngập ánh sáng và gió trời. Cư dân có thêm không gian để trồng cây, phơi phóng, và thư giãn. Quan trọng nhất, chi phí cho dự án này chỉ bằng khoảng 1/3 so với chi phí phá dỡ và xây mới.

Dự án Grand Parc Bordeaux đã chứng minh rằng thiết kế nội thất không chỉ là chuyện của từng căn phòng, mà là chuyện của sự kết nối giữa trong và ngoài, giữa cũ và mới. Nó cho thấy sự tôn trọng đối với di sản xây dựng và đối với con người đang sinh sống trong đó. Đây là bài học quý giá cho bất kỳ kiến trúc sư hay chủ đầu tư nào khi đối mặt với các công trình cũ tại Việt Nam, nơi mà làn sóng đô thị hóa đang khiến nhiều khu tập thể, nhà ống cũ có nguy cơ bị xóa sổ.

Bảng So Sánh: Cải Tạo Truyền Thống Vs. Phương Pháp Lacaton & Vassal

Để làm rõ hơn sự khác biệt trong tư duy thiết kế, dưới đây là bảng so sánh chi tiết giữa phương pháp cải tạo nội thất truyền thống và phương pháp "Không phá, chỉ mở rộng" của Lacaton và Vassal.

Kết Luận: Di Sản Và Bài Học Cho Tương Lai

Anne Lacaton và Jean-Philippe Vassal đã không chỉ giành được giải thưởng Pritzker, họ đã giành được trái tim của những người tin vào một nền kiến trúc nhân văn và bền vững. Triết lý "Nội thất không phá, chỉ mở rộng" của họ là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng trong kỷ nguyên của biến đổi khí hậu và khan hiếm tài nguyên, trách nhiệm của người thiết kế không phải là tạo ra những công trình mới mẻ nhất, mà là làm cho những gì đang tồn tại trở nên tốt đẹp hơn.

Đối với lĩnh vực thiết kế nội thất, di sản của họ để lại là sự giải phóng. Giải phóng không gian khỏi những bức tường vô nghĩa, giải phóng ánh sáng khỏi những ô cửa nhỏ hẹp, và giải phóng con người khỏi những định kiến về sự sang trọng hào nhoáng. Họ dạy chúng ta rằng một ngôi nhà đẹp là một ngôi nhà rộng rãi, ngập tràn ánh sáng, và cho phép con người tự do sống cuộc đời của mình.

Tại Việt Nam, nơi mà quỹ đất ngày càng hạn hẹp và nhu cầu cải tạo nhà cũ, nhà tập thể ngày càng tăng, tư duy của Lacaton và Vassal là một kim chỉ nam vô giá. Thay vì nghĩ đến việc đập bỏ nhà ống cũ để xây cao tầng bê tông cốt thép lạnh lẽo, chúng ta có thể học cách "thêm vào" những khoảng sân trời, những lớp vỏ kính, những không gian đệm xanh mát để biến những ngôi nhà cũ thành những không gian sống đáng mơ ước. Đó chính là sự hào phóng thực sự của kiến trúc và thiết kế nội thất.

Hành trình của Lacaton và Vassal chứng minh rằng sự sáng tạo không cần phải đi kèm với sự phá hủy. Ngược lại, sự sáng tạo đỉnh cao nằm ở khả năng nhìn thấy tiềm năng ẩn giấu trong những gì cũ kỹ, và bằng một cú chạm nhẹ nhàng nhưng đầy tính toán, biến chúng thành những viên ngọc sáng của cuộc sống đương đại.